BM Recykling Siemianowice to sprawa, która właśnie znalazła swój ostateczny, sądowy finał, stając się jednym z najważniejszych precedensów w polskim prawie ochrony środowiska ostatnich lat. Po ponad dekadzie niepewności, dramatycznych pożarów, dziesiątkach interwencyjnych kontroli i tysiącach wysłanych petycji, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok (sygn. akt III OSK 1130/22), który ucina wszelkie spekulacje. Sąd orzekł jednoznacznie: prawo mieszkańców Siemianowic Śląskich do życia w bezpiecznym środowisku jest nadrzędne wobec interesu ekonomicznego firmy odpadowej BM Recykling sp. z o.o. z Siemianowic Śląskich. Stowarzyszenie Wolni Mieszkańcy Siemianowic odniosło historyczny sukces, który udowadnia, że zdeterminowana społeczność lokalna potrafi skutecznie wygrać z potężnym kapitałem i systemową opieszałością.
- BM Recykling Siemianowice – Wyrok NSA, który zmienia standardy ochrony środowiska
- Konkretne uchybiuenia: Dlaczego BM Recykling Siemianowice straciło pozwolenie?
- Wpływ działalności na zdrowie: Pyły PM10 oraz PM2.5 to nie tylko pożary
- Śląsk i walka o standardy: Dlaczego ta sprawa jest precedensem?
- FAQ – Najczęściej zadawane pytania
- Czym zajmowała się firma BM Recykling Siemianowice?
- Dlaczego pozwolenie dla BM Recykling Siemianowice zostało cofnięte?
- Jakie były główne dowody przeciwko firmie?
- Czy firma może odwołać się od wyroku NSA?
- Jakie kody odpadów budziły największe kontrowersje?
- Czy usunięcie BM Recykling wpłynie na cenę śmieci w mieście?
- Widzisz nieprawidłowości? Reaguj!
- Podsumowanie – Nowy rozdział w historii Siemianowic Śląskich
BM Recykling Siemianowice – Wyrok NSA, który zmienia standardy ochrony środowiska
Sprawa BM Recykling Siemianowice była niezwykle skomplikowana pod względem prawnym, ale jej społeczny fundament pozostawał od początku krystalicznie czysty. Wyrok z dnia 28 października 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki, utrzymując w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego oraz Ministra Klimatu i Środowiska o cofnięciu pozwolenia zintegrowanego bez odszkodowania.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo definitywnie straciło legitymację do prowadzenia działalności w zakresie produkcji paliw alternatywnych z odpadów stałych i płynnych. Decyzja ta uderza w samo serce problemu, który przez lata generował uciążliwości zapachowe, zanieczyszczenie gleby oraz toksyczne emisje do atmosfery. Sąd w uzasadnieniu podkreślił, że naruszenia miały charakter ciągły i deliktowy – firma nie tylko nie przestrzegała specyficznych zapisów własnego pozwolenia, ale ignorowała ogólne normy wynikające z ustawy Prawo ochrony środowiska.
Rola Stowarzyszenia Wolni Mieszkańcy Siemianowic w procesie zmian
Nie sposób opisać tego sukcesu, nie oddając sprawiedliwości Stowarzyszeniu Wolni Mieszkańcy Siemianowic. Pod przewodnictwem Janusza Stanisława Ławeckiego, organizacja ta stała się katalizatorem zmian, bez którego sprawa prawdopodobnie zostałaby zamieciona pod urzędowy dywan. Członkowie stowarzyszenia wykazali się tytaniczną pracą, pełniąc rolę społecznych inspektorów, którzy monitorowali każdy transport i każdy niepokojący dym wydobywający się z terenu zakładu.
Ich strategia opierała się na trzech filarach:
- Dokumentacja faktów: Zbiórka tysięcy podpisów oraz fotografowanie naruszeń (np. składowania odpadów poza wyznaczonymi strefami), co stało się kluczowym materiałem dowodowym dla WIOŚ.
- Presja społeczna: Organizowanie masowych protestów przed bramą BM Recykling Siemianowice, które przyciągały uwagę mediów ogólnopolskich.
- Ekspertyza prawna: Współpraca z prawnikami, która pozwoliła na merytoryczne punktowanie uchybień w procesach odwoławczych.
Konkretne uchybiuenia: Dlaczego BM Recykling Siemianowice straciło pozwolenie?
Z analizy szczegółowego uzasadnienia wyroku NSA wyłania się obraz rażących zaniedbań i systemowego lekceważenia procedur bezpieczeństwa. Firma BM Recykling Siemianowice wielokrotnie naruszyła warunki pozwolenia zintegrowanego, a co najgorsze – nie usunęła ich mimo oficjalnych wezwań organów kontrolnych.
1. Brak kontroli laboratoryjnej i personelu – Ryzyko chemiczne
Jednym z najbardziej wstrząsających faktów ujawnionych podczas kontroli był kompletny paraliż systemu weryfikacji przyjmowanych odpadów. Sąd wskazał, że w krytycznym okresie kontrolnym firma nie zatrudniała laboranta, a laboratorium zakładowe było jedynie atrapą – brakowało w nim podstawowego sprzętu do analizy składu chemicznego.
W efekcie odpady o nieznanym pochodzeniu, które mogły wykazywać właściwości toksyczne, łatwopalne czy wręcz mutagenne, trafiały na linię produkcyjną bez żadnej selekcji. To właśnie ten brak nadzoru był bezpośrednią przyczyną licznych reakcji egzotermicznych, które kończyły się pożarami. Zakład przyjmował odpady „na wiarę”, opierając się jedynie na dokumentach dostawcy, co w branży recyklingu jest działaniem skrajnie niebezpiecznym.
2. Naruszenia w zakresie przekazywania odpadów o kodach 19 12 10 i 19 12 11
Zgodnie z pozwoleniem, firma BM Recykling Siemianowice miała obowiązek przekazywania gotowego paliwa alternatywnego (RDF) oraz innych odpadów z mechanicznej obróbki (kody 19 12 10 oraz 19 12 11) bezpośrednio do cementowni lub certyfikowanych spalarni. Obiekty te posiadają systemy ciągłego monitoringu emisji, co gwarantuje, że spalanie tych substancji odbywa się w temperaturze powyżej 850-1100 stopni Celsjusza, neutralizując dioksyny.
Tymczasem dochodzenie wykazało, że odpady te trafiały do nieautoryzowanych odbiorców, co omijało systemy ścisłej kontroli środowiskowej. Było to rażące naruszenie łańcucha odpowiedzialności za odpad, stwarzające ryzyko, że paliwo wyprodukowane w Siemianowicach trafiało do pieców, które nie były przystosowane do jego bezpiecznej utylizacji.
3. Fikcyjna hermetyzacja i walka z uciążliwością zapachową
Problem uciążliwości odorowej w Siemianowicach Śląskich był bezpośrednio związany z brakiem hermetyzacji procesów. Pozwolenie zintegrowane nakładało na zakład obowiązek obudowania linii technologicznej oraz stosowania systemów antyodorowych (np. bariery suchej lub mokrej typu BioArcus).
Podczas kontroli okazało się, że linia produkcyjna znajdowała się pod półotwartą wiatą, a przenośniki taśmowe z odpadami były całkowicie odsłonięte. Argumentacja spółki, jakoby hermetyzacja była niemożliwa ze względu na „ryzyko samozapłonu”, została przez NSA zmiażdżona. Sąd uznał, że jeśli technologia produkcji jest tak wadliwa, że jej zabezpieczenie grozi pożarem, to taka instalacja nie ma prawa bytu w gęsto zabudowanym mieście. Interes finansowy firmy nie może być chroniony kosztem zdrowia tysięcy ludzi zmuszonych do wdychania toksycznych oparów.
Wpływ działalności na zdrowie: Pyły PM10 oraz PM2.5 to nie tylko pożary
W powszechnej świadomości największym zagrożeniem ze strony BM Recykling Siemianowice były spektakularne pożary. Jednak copywriterzy i eksperci środowiskowi zwracają uwagę na znacznie groźniejszy aspekt: stałą, dobową emisję pyłów zawieszonych. Brak szczelności hal i linii produkcyjnych powodował, że podczas mechanicznego rozdrabniania odpadów do atmosfery ulatywały chmury pyłu.
Niewidzialni zabójcy: PM10 oraz PM2.5
- Pył PM10: Cząstki o średnicy do 10 mikrometrów, które osiadają w oskrzelach. Ich stała obecność w powietrzu prowadzi do przewlekłych zapaleń, utrudniając proces walki o czyste powietrze w Siemianowicach.
- Pył PM2.5: To mikroskopijne cząsteczki (do 2,5 mikrometra), które mają zdolność przenikania bezpośrednio do krwiobiegu. Stała ekspozycja na emisje z zakładów takich jak ten w Siemianowicach drastycznie zwiększa ryzyko zgonów z powodu chorób układu krążenia, nowotworów płuc oraz uszkodzeń płodów u kobiet w ciąży.
Wyrok NSA kładzie kres tej dobowej „inhalacji” mieszkańców pyłami pochodzącymi z niekontrolowanego przetwarzania śmieci. Jest to zwycięstwo medycyny prewencyjnej nad toksycznym przemysłem.
Śląsk i walka o standardy: Dlaczego ta sprawa jest precedensem?
Siemianowice Śląskie, położone w sercu aglomeracji, od lat walczą ze smogiem. Jednak emisja niska (z domowych pieców) to tylko jedna strona medalu. Drugą jest emisja przemysłowa z tzw. instalacji MBP (mechaniczno-biologicznego przetwarzania). Sprawa BM Recykling Siemianowice pokazała lukę w systemie: firmy często uzyskują pozwolenia na papierze, których nie zamierzają realizować w rzeczywistości, licząc na rzadkie kontrole.
Dzięki determinacji Stowarzyszenia Wolni Mieszkańcy Siemianowic, organy państwowe zrozumiały, że społeczeństwo obywatelskie posiada narzędzia do weryfikacji tych obietnic. Wyrok III OSK 1130/22 będzie teraz cytowany w każdej sprawie, gdzie przedsiębiorca próbuje „zasłonić się” problemami technologicznymi w celu uniknięcia kosztów ochrony środowiska.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czym zajmowała się firma BM Recykling Siemianowice?
Firma zajmowała się przetwarzaniem odpadów i produkcją paliw alternatywnych. Niestety, uciążliwa działalność oraz liczne pożary na składowisku doprowadziły do konfliktów z lokalną społecznością i ostatecznie do cofnięcia pozwoleń.
Dlaczego pozwolenie dla BM Recykling Siemianowice zostało cofnięte?
Pozwolenie zostało cofnięte w trybie art. 195 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska. Oznacza to, że zakład nie posiada już żadnej podstawy prawnej do przyjmowania i przetwarzania odpadów w celu produkcji paliw RDF.
Jakie były główne dowody przeciwko firmie?
Kluczowe były protokoły WIOŚ z 2019 roku, które wykazały 18 punktów naruszeń, w tym brak laboratorium, brak laboranta, nieszczelność linii technologicznej oraz nieprawidłowe magazynowanie odpadów płynnych, co stwarzało ryzyko skażenia wód gruntowych.
Czy firma może odwołać się od wyroku NSA?
Nie. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ostateczny. Kończy on ścieżkę sądowo-administracyjną w Polsce. Firma została zobowiązana do zaprzestania działalności objętej tym pozwoleniem.
Jakie kody odpadów budziły największe kontrowersje?
Były to kody 19 12 10 oraz 19 12 11. Są to odpady z mechanicznej obróbki, które muszą być traktowane ze szczególną ostrożnością ze względu na ich kaloryczność i potencjalną zawartość substancji niebezpiecznych.
Czy usunięcie BM Recykling wpłynie na cenę śmieci w mieście?
Eksperci wskazują, że zamknięcie instalacji działającej niezgodnie z prawem nie powinno wpływać na ceny dla mieszkańców, a wręcz może zmniejszyć koszty akcji ratowniczych i rekultywacji terenów, które obciążały budżet publiczny przy każdym pożarze.
Widzisz nieprawidłowości? Reaguj!
Wygrana ze spółką BM Recykling Siemianowice to dowód na to, że nasza czujność ma sens. Jeśli w Twojej okolicy zauważysz uciążliwe zadymienie, podejrzane transporty odpadów lub poczujesz duszący odór, nie czekaj. Służby mają obowiązek interweniować, zwłaszcza gdy zgłoszenie dotyczy zagrożenia ekologicznego.
Zapisz te numery i miej je zawsze pod ręką:
- Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) Katowice – całodobowy telefon alarmowy: 539 344 130.
- Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego (MCZK) Siemianowice Śląskie – telefon całodobowy: 32 220 05 44.
Pamiętaj, że każde zgłoszenie buduje historię dowodową, która w przyszłości może stać się podstawą do wyciągnięcia konsekwencji prawnych wobec trucicieli, tak jak miało to miejsce w przypadku wyroku NSA.
Podsumowanie – Nowy rozdział w historii Siemianowic Śląskich
Batalia z BM Recykling Siemianowice dobiegła końca, pozostawiając po sobie ważną lekcję dla nas wszystkich. To nie był tylko spór o odór czy dym. To była walka o godność mieszkańców i prawo do decydowania o tym, co dzieje się za płotem ich własnych domów. Janusz Stanisław Ławecki i wszyscy zaangażowani w ruch Stowarzyszenia Wolni Mieszkańcy Siemianowic udowodnili, że siła argumentów i konsekwencja w działaniu mogą skruszyć mur urzędniczej obojętności.
Siemianowice Śląskie stają się symbolem miasta, które powiedziało stanowcze „nie” toksycznemu przemysłowi. Dzięki wyrokowi NSA, walka o czyste powietrze Siemianowice zyskała potężny oręż. Teraz czas na monitoring rekultywacji i dbałość o to, by podobne instalacje nigdy więcej nie zagrażały naszemu zdrowiu. Udostępniajcie ten artykuł – to wielki dzień dla każdego, kto wierzy w sprawiedliwość i ekologię!
Artykuł opracowany na podstawie dokumentacji sądowej wyroku NSA sygn. III OSK 1130/22 oraz relacji bezpośrednich uczestników protestów.
Zasoby zewnętrzne:
- Naczelny Sąd Administracyjny – Baza Orzeczeń – Pełny tekst uzasadnienia wyroku III OSK 1130/22.
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska – Wytyczne dotyczące gospodarki odpadami i instalacji MBP.
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – Dane o wpływie pyłów $PM_{2.5}$ na zdrowie populacji.
Autorzy: zespół redakcyjny ForumSiemiona.pl – łączymy doświadczenie dziennikarskie, merytoryczną rzetelność i optymalizację pod kątem wyszukiwarek. Masz własne wideo lub inne informacje? Napisz do nas: AdminForumSiemiona@proton.me
Chcesz wiedzieć więcej o sprawach ważnych dla NGO z Siemianowic Śląskich? Dołącz do naszej społeczności na Forum Siemiona! Dyskutuj, komentuj i bądź na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w naszym mieście. 📢 Odwiedź Forum Siemiona i dołącz do Strefy NGO już teraz!
