Krytycznie niski poziom wód, trwająca niżówka hydrologiczna i ryzyko pogorszenia warunków życia ryb — przed taką sytuacją ostrzega Zarząd Zlewni Wód Polskich w Katowicach. Pismo z 10 sierpnia 2026 roku dotyczące konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego trafiło również do Urzędu Miasta Siemianowice Śląskie.
Dokument został skierowany do samorządów, przedsiębiorstw oraz innych podmiotów korzystających z wód na obszarze działania Zarządu Zlewni w Katowicach.
Wody Polskie zwracają uwagę nie tylko na bardzo niski poziom wody w ciekach, ale również na sposób jej pobierania w okresie wyjątkowo trudnych warunków hydrologicznych.
- Krytycznie niski poziom wód i niżówka hydrologiczna
- Dlaczego niski poziom wody zagraża rybom?
- Wody Polskie zwracają uwagę na pobór wody
- Co to jest przepływ nienaruszalny?
- Wody Polskie zapowiadają niezapowiedziane kontrole
- Co ostrzeżenie Wód Polskich oznacza dla Siemianowic?
- Susza to także problem sposobu projektowania miasta
- Czy Siemianowice są przygotowane na dłuższe okresy suszy?
- Najczęściej zadawane pytania
- Co powinny zrobić Siemianowice?
Krytycznie niski poziom wód i niżówka hydrologiczna
Długotrwałe wysokie temperatury oraz brak regularnych opadów doprowadziły do wystąpienia niżówki hydrologicznej, czyli okresu bardzo niskich stanów i przepływów wód.
Krótkie, gwałtowne ulewy nie zawsze rozwiązują problem.
Na przesuszonym gruncie, a szczególnie na terenach silnie uszczelnionych, duża część wody może szybko odpływać zamiast stopniowo wsiąkać w ziemię, zasilać wody podziemne i stabilizować przepływ w rzekach oraz mniejszych ciekach.
Dlatego nawet po intensywnym deszczu sytuacja hydrologiczna nie musi poprawić się na dłużej.
Dlaczego niski poziom wody zagraża rybom?
Problem nie kończy się na samej ilości wody.
W płytkich ciekach podczas upałów woda może bardzo szybko się nagrzewać. Wraz z pogorszeniem warunków tlenowych wzrasta ryzyko wystąpienia przyduchy, czyli niedoboru tlenu w wodzie.
W skrajnych sytuacjach może to prowadzić do śnięcia ryb i innych organizmów wodnych.
Dlatego utrzymanie odpowiedniej ilości wody w cieku nie jest wyłącznie kwestią formalną czy administracyjną.
To jeden z warunków zachowania funkcjonowania rzecznego ekosystemu.
Wody Polskie zwracają uwagę na pobór wody
W piśmie pojawia się również istotny wątek dotyczący podmiotów posiadających pozwolenia wodnoprawne.
Według Wód Polskich część użytkowników wód nadal prowadzi pobór na poziomie zbliżonym do maksymalnych możliwości wynikających z posiadanych pozwoleń, mimo bardzo trudnej sytuacji hydrologicznej.
To ważne, ponieważ samo posiadanie pozwolenia na pobór wody nie oznacza możliwości pobierania maksymalnej ilości niezależnie od aktualnej sytuacji w rzece.
W takich warunkach szczególnego znaczenia nabiera zachowanie tzw. przepływu nienaruszalnego.
Co to jest przepływ nienaruszalny?
W uproszczeniu jest to ilość wody, która powinna pozostać w cieku, aby zachowane zostały jego podstawowe funkcje środowiskowe i biologiczne.
Jeżeli warunki hydrologiczne powodują, że dalszy pobór wody mógłby doprowadzić do naruszenia wymaganego przepływu, pobór powinien zostać odpowiednio ograniczony lub zatrzymany.
Można to sprowadzić do prostej zasady:
pozwolenie na korzystanie z wody nie oznacza prawa do pozostawienia rzeki bez ilości wody niezbędnej do jej funkcjonowania.
Wody Polskie zapowiadają niezapowiedziane kontrole
Zarząd Zlewni w Katowicach zapowiada również prowadzenie niezapowiedzianych kontroli terenowych.
Mają one dotyczyć m.in. urządzeń wodnych, ujęć, jazów oraz zasuw.
W przypadku stwierdzenia naruszeń możliwe są konsekwencje przewidziane przepisami i posiadanymi pozwoleniami wodnoprawnymi.
W piśmie wskazano możliwość podjęcia działań takich jak:
- ograniczenie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego,
- zastosowanie sankcji administracyjnych,
- a w poważniejszych przypadkach skierowanie sprawy do odpowiednich organów, w tym prokuratury.
Co ostrzeżenie Wód Polskich oznacza dla Siemianowic?
Tutaj potrzebne jest bardzo ważne zastrzeżenie.
Dokument Wód Polskich nie informuje o konkretnym przypadku masowego śnięcia ryb w Siemianowicach Śląskich.
Nie wskazuje również konkretnego siemianowickiego cieku, w którym miałaby obecnie występować sytuacja kryzysowa.
Pismo dotyczy szerszego obszaru działania Zarządu Zlewni w Katowicach, a Siemianowice Śląskie są jednym z jego adresatów.
Nie ma więc podstaw, aby na podstawie tego dokumentu tworzyć informację o lokalnej katastrofie ekologicznej.
Jest natomiast powód, aby potraktować problem niedoboru wody poważnie również z perspektywy naszego miasta.
Susza to także problem sposobu projektowania miasta
Dla mnie ten dokument jest ważny z jeszcze jednego powodu.
Pokazuje w bardzo praktyczny sposób, że gospodarka wodna nie zaczyna się dopiero przy rzece.
Znaczenie ma cały system:
- ile deszczu zostaje w miejscu, w którym spadł,
- ile wody może wsiąknąć w grunt,
- ile zostaje zatrzymane przez glebę i roślinność,
- ile odpływa kanalizacją,
- ile wykorzystują mieszkańcy i przedsiębiorstwa,
- oraz ile ostatecznie pozostaje w ciekach i ekosystemach.
Dlatego retencja wody, ochrona terenów zielonych, ograniczanie nadmiernego uszczelniania powierzchni i zagospodarowanie deszczówki powinny być traktowane jako element miejskiej infrastruktury.
Nie jako ekologiczna ozdoba projektu.
Jeżeli woda z intensywnego deszczu w kilka minut znika w kanalizacji, a kilka dni później mierzymy się ponownie z przesuszeniem terenu, to problemem nie jest wyłącznie ilość opadów. Ważny jest również sposób, w jaki potrafimy tę wodę zatrzymać i wykorzystać.
Czy Siemianowice są przygotowane na dłuższe okresy suszy?
To jest moim zdaniem najważniejsze lokalne pytanie wynikające z pisma Wód Polskich.
Nie chodzi o tworzenie sensacji wokół jednego dokumentu.
Chodzi o długoterminowe podejście do tego, jak projektujemy i modernizujemy miasto.
Czy przy nowych inwestycjach zwiększamy powierzchnie biologicznie czynne?
Czy zatrzymujemy wodę opadową?
Czy chronimy dojrzałe drzewa?
Czy tam, gdzie nie jest to konieczne, pozostawiamy powierzchnie przepuszczalne zamiast kolejnych metrów asfaltu i kostki?
I czy gospodarka wodna jest analizowana jako system, czy dopiero wtedy, gdy pojawia się susza albo gwałtowna ulewa?
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest niżówka hydrologiczna?
Niżówka hydrologiczna to okres, w którym stany lub przepływy wody w rzekach spadają poniżej przyjętego poziomu granicznego. Najczęściej jest związana z ograniczonym zasilaniem rzek wodą, np. wskutek długotrwałego niedoboru opadów. Niżówka jest jednym ze wskaźników suszy hydrologicznej.
Czym różni się niżówka hydrologiczna od suszy hydrologicznej?
Niżówka opisuje występowanie bardzo niskich przepływów lub stanów wody w rzece. Susza hydrologiczna jest szerszym zjawiskiem związanym z długotrwałym ograniczeniem zasobów wód powierzchniowych i podziemnych. Niżówki bardzo często towarzyszą suszy hydrologicznej.
Czy intensywny deszcz może zakończyć suszę hydrologiczną?
Pojedyncza ulewa nie musi oznaczać zakończenia suszy. Odbudowa zasobów wodnych zależy m.in. od długości i intensywności wcześniejszego deficytu opadów, warunków w zlewni oraz tego, ile wody faktycznie zasili rzeki, glebę i wody podziemne. IMGW zwraca również uwagę, że coraz częstsze intensywne opady mogą być rozdzielane długimi okresami bezdeszczowymi.
Dlaczego podczas upałów może dochodzić do śnięcia ryb?
Wysokie temperatury oraz niski poziom wody pogarszają warunki życia organizmów wodnych. Płytka woda szybciej się nagrzewa, a w niesprzyjających warunkach może dojść do niedoboru tlenu, czyli przyduchy. Jej skutkiem może być śnięcie ryb.
Co to jest przepływ nienaruszalny?
Przepływ nienaruszalny to ilość wody, która powinna pozostać w cieku ze względu na konieczność zachowania jego funkcji środowiskowych, w tym warunków potrzebnych do funkcjonowania ekosystemu. Jest uwzględniany m.in. przy gospodarowaniu wodą i określaniu zasad jej wykorzystania.
Jak można przeciwdziałać skutkom suszy?
Jednym z podstawowych działań jest zatrzymywanie wody w miejscu, w którym spadła. Pomagają w tym m.in. retencja deszczówki, tereny zielone, powierzchnie umożliwiające wsiąkanie wody oraz rozwój zielono-błękitnej infrastruktury.
Co powinny zrobić Siemianowice?
Czy Waszym zdaniem Siemianowice Śląskie są przygotowane na dłuższe okresy suszy i ekstremalnie wysokich temperatur?
Co powinno być priorytetem: więcej retencji, ochrona drzew, mniej uszczelniania powierzchni, lepsze wykorzystanie deszczówki czy jeszcze inne działania?
Źródło: pismo Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Katowicach z 10 sierpnia 2026 roku dotyczące sytuacji hydrologicznej i konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego.
Autorzy: zespół redakcyjny ForumSiemiona.pl – łączymy doświadczenie dziennikarskie, merytoryczną rzetelność i optymalizację pod kątem wyszukiwarek. Masz własne wideo lub inne informacje? Napisz do nas: AdminForumSiemiona@proton.me
Chcesz wiedzieć więcej o sprawach ważnych dla NGO z Siemianowic Śląskich? Dołącz do naszej społeczności na Forum Siemiona! Dyskutuj, komentuj i bądź na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w naszym mieście. 📢 Odwiedź Forum Siemiona i dołącz do Strefy NGO już teraz!
