Linia 161 w Siemianowicach nadal nie służy regularnym przewozom pasażerskim, choć przez miasto przebiegają czynne tory i kursują pociągi towarowe. 24 września 2026 roku minęło dokładnie 100 lat od wydania rozporządzenia o utworzeniu przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”, a jubileusz jest dobrą okazją, żeby sprawdzić nie tylko historię kolei, ale przede wszystkim jej przyszłość w ponad 62-tysięcznych Siemianowicach Śląskich.
I właśnie dlatego stulecie PKP jest dobrą okazją, żeby zamiast patrzeć wyłącznie w przeszłość, sprawdzić, co właściwie dzieje się z pomysłem powrotu kolei pasażerskiej do Siemianowic.
100 lat PKP. Rok 2026 jest Rokiem Polskiej Kolei
Przedsiębiorstwo „Polskie Koleje Państwowe” zostało utworzone rozporządzeniem Prezydenta RP z 24 września 1926 roku. Sto lat później jubileuszowi towarzyszy szereg wydarzeń w całym kraju, a Sejm już we wrześniu 2025 roku przyjął uchwałę ustanawiającą rok 2026 Rokiem Polskiej Kolei.
26 września w Spale odbędzie się „Dzień z Koleją”, jedno z najważniejszych wydarzeń jubileuszowych. Tego samego dnia PKP Intercity uruchomi specjalny pociąg „Nieśpieszny”, kursujący na trasie Warszawa Główna – Spała – Łódź Kaliska – Spała – Warszawa Główna.
Poczta Polska wprowadziła natomiast 24 września blok czterech jubileuszowych znaczków przedstawiających pojazdy z różnych okresów historii polskiej kolei, a WARS przygotował specjalne menu inspirowane kolejnymi dekadami podróżowania pociągami.
W skali kraju jest więc co świętować.
W Siemianowicach Śląskich jubileusz przypomina jednak również o czymś, czego od dziesięcioleci brakuje.
Linia 161 w Siemianowicach istnieje. Regularnych pociągów pasażerskich nie ma
Linia 161 w Siemianowicach przebiega przez miasto pomiędzy Katowicami Szopienicami Północnymi a Chorzowem Starym. Jej właściwy przebieg to Katowice Szopienice Północne – Chorzów Stary, z przejściem przez Siemianowice Śląskie. Przez połączenie z pozostałą siecią kolejową może stanowić element relacji prowadzących dalej m.in. w kierunku Bytomia, Mysłowic czy Katowic.
Nie jest to zatem przypadek miasta, do którego najpierw należałoby doprowadzić kolej od zera.
Tory już są.
Pociągi również po nich jeżdżą.
Problem polega na tym, że mieszkańcy nie mają obecnie możliwości korzystania z tej infrastruktury w ramach regularnego ruchu pasażerskiego.
Urząd Miasta jeszcze w 2024 roku opisywał linię nr 161 na terenie Siemianowic jako wykorzystywaną wyłącznie w ruchu towarowym. W marcu 2026 roku Ministerstwo Infrastruktury wskazało natomiast w odpowiedzi na interpelację poselską, że w Siemianowicach nie ma obecnie peronów umożliwiających obsługę podróżnych pociągami pasażerskimi.
I tutaj właśnie znajduje się zasadnicza różnica pomiędzy stwierdzeniem „Siemianowice mają linię kolejową” a „Siemianowice mają kolej pasażerską”.
Pierwsze jest prawdziwe.
Drugie nadal nie.
Ponad 62 tys. mieszkańców bez regularnej kolei pasażerskiej
Według najnowszych danych GUS za 2025 rok Siemianowice Śląskie liczą 62 311 mieszkańców.
Skala miasta sprawia, że brak kolei pasażerskiej od lat zwraca uwagę również poza samymi Siemianowicami.
W interpelacji skierowanej w 2020 roku do ministra infrastruktury posłowie określili Siemianowice jako drugie największe miasto w Polsce bez regularnych pasażerskich połączeń kolejowych, po Jastrzębiu-Zdroju. W tej samej interpelacji zwracano uwagę na istniejącą linię nr 161 oraz prowadzone wówczas prace infrastrukturalne.
Podobne określenie pojawiło się ponownie w interpelacji poselskiej z 2026 roku. Dlatego bezpieczniej mówić, że Siemianowice należą do największych polskich miast pozbawionych regularnych połączeń pasażerskich, a status „drugiego największego” przywoływać jako stwierdzenie pojawiające się w dokumentach parlamentarnych.
Powrót kolei do Siemianowic nie jest już tylko luźnym pomysłem
Najważniejsze pytanie brzmi więc: czy coś się w tej sprawie faktycznie dzieje?
Tak.
Ale trzeba bardzo wyraźnie rozdzielić prowadzone prace planistyczne od decyzji o uruchomieniu połączeń.
Już w Strategii Rozwoju Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii na lata 2022-2027 z perspektywą do 2035 roku uwzględniono rozwój Kolei Metropolitalnej z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury kolejowej, w tym linii nr 161 przebiegającej przez Siemianowice. Na ten element strategii zwracał uwagę także siemianowicki magistrat.
W 2026 roku pojawił się jednak jeszcze bardziej konkretny element.
GZM analizuje łącznicę do linii 161
24 marca 2026 roku Zarząd GZM, opiniując projekt planu ogólnego Katowic, wskazał potrzebę zabezpieczenia terenu pod potencjalną budowę nowej łącznicy kolejowej pomiędzy rejonem Katowic Zawodzia a dawną stacją Katowice Dąbrówka Mała na linii nr 161.
To ważne, ponieważ taka infrastruktura mogłaby umożliwić znacznie lepsze włączenie linii przebiegającej przez Siemianowice w system kolejowy Katowic.
GZM poinformowała jednocześnie, że potrzeba budowy tej łącznicy została zidentyfikowana przez wykonawcę Wstępnego Studium Wykonalności Kolei Metropolitalnej. Metropolia określiła ją jako element mający kluczowe znaczenie dla przyszłych połączeń Kolei Metropolitalnej.
To już znacznie więcej niż ogólne hasło „kiedyś przywrócimy kolej”.
Nadal jednak jest to etap przygotowywania i analizowania infrastruktury, a nie ogłoszenie daty pierwszego pociągu.
Metrokolej dostała ponad 321 mln zł. Czy te pociągi pojadą przez Siemianowice?
We wrześniu 2026 roku pojawiła się kolejna istotna informacja.
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia otrzymała 321,46 mln zł dofinansowania z funduszy europejskich na zakup 16 elektrycznych zespołów trakcyjnych. Będzie to pierwszy własny tabor kolejowy GZM, a nowe pociągi mają stanowić podstawę rozwijanej Metrokolei. Całkowita wartość projektu wynosi 806,9 mln zł.
Dla mieszkańców Siemianowic brzmi to obiecująco, ale tutaj trzeba postawić wyraźną granicę.
Zakup pociągów dla GZM nie oznacza automatycznie, że którykolwiek z tych składów zatrzyma się w Siemianowicach.
W komunikacie dotyczącym dofinansowania GZM nie wskazała linii nr 161 jako potwierdzonej trasy pierwszych połączeń.
Dlatego na dziś możemy powiedzieć, że:
- linia kolejowa przez Siemianowice istnieje,
- możliwość wykorzystania jej przez Kolej Metropolitalną znajduje się w dokumentach strategicznych,
- prowadzone są prace dotyczące układu torowego potrzebnego dla przyszłych połączeń,
- GZM przygotowuje własny tabor kolejowy.
Nie możemy natomiast powiedzieć, że została już podjęta decyzja o uruchomieniu połączeń pasażerskich przez Siemianowice w określonym terminie.
Co dzisiaj stoi pomiędzy Siemianowicami a pociągiem pasażerskim?
Jednym z najbardziej oczywistych problemów jest brak infrastruktury do obsługi pasażerów.
Ministerstwo Infrastruktury w odpowiedzi z marca 2026 roku wskazało wprost, że w Siemianowicach nie ma obecnie peronów pozwalających na obsługę podróżnych. Resort zaznaczył jednocześnie, że potencjalne regionalne połączenia kolejowe należą do kompetencji samorządu województwa.
Do rozwiązania pozostaje więc nie tylko kwestia tego, czy pociąg może technicznie przejechać przez miasto.
Trzeba również odpowiedzieć na znacznie bardziej praktyczne pytania:
gdzie powstaną przystanki?
Jak zostaną połączone z centrum miasta i komunikacją Transport GZM?
Dokąd będą jeździły pociągi?
Jak często?
Czy priorytetem będzie bezpośrednie połączenie z centrum Katowic, czy również Bytomiem, Chorzowem, Mysłowicami i innymi częściami Metropolii?
Kto sfinansuje niezbędną infrastrukturę pasażerską?
I przede wszystkim: kiedy mieszkańcy będą mogli zobaczyć konkretny harmonogram realizacji?
100 lat PKP i pytanie o następne lata
Stulecie Polskich Kolei Państwowych jest okazją do przypominania historii kolei.
W Siemianowicach Śląskich znacznie ciekawsze wydaje się jednak pytanie o jej przyszłość.
Mamy ponad 62 tys. mieszkańców, czynną linię kolejową przechodzącą przez miasto i rozwijany właśnie w GZM system Kolei Metropolitalnej.
Po raz pierwszy od dawna w dokumentach można też znaleźć coraz bardziej konkretne elementy infrastruktury potrzebnej do połączenia linii 161 z głównym układem kolejowym Katowic.
To nie jest jeszcze moment, w którym można ogłosić powrót pociągów pasażerskich.
Ale nie jest to również temat istniejący wyłącznie w sferze lokalnych marzeń.
Teraz kluczowe będzie przejście od strategii i studiów do konkretnych decyzji: przebiegu połączeń, lokalizacji przystanków, finansowania inwestycji i harmonogramu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy przez Siemianowice Śląskie przebiega linia kolejowa?
Tak. Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 161 Katowice Szopienice Północne – Chorzów Stary.
Czy w Siemianowicach kursują pociągi pasażerskie?
Obecnie miasto nie jest obsługiwane przez regularne połączenia pasażerskie. Linia nr 161 na terenie Siemianowic wykorzystywana jest w ruchu towarowym.
Czy linia 161 ma zostać wykorzystana przez Metrokolej?
Możliwość wykorzystania linii 161 w Siemianowicach została uwzględniona w planowaniu rozwoju Kolei Metropolitalnej. W 2026 roku GZM poinformowała również o analizowanej łącznicy pomiędzy Katowicami Zawodziem a linią 161 w rejonie Dąbrówki Małej. Nie jest to jednak jeszcze równoznaczne z decyzją o uruchomieniu połączeń.
Kiedy wróci kolej pasażerska do Siemianowic?
Na 25 września 2026 roku nie ma oficjalnie potwierdzonej daty uruchomienia regularnych połączeń pasażerskich w Siemianowicach Śląskich.
Ilu mieszkańców mają Siemianowice Śląskie?
Według danych GUS na koniec 2025 roku miasto liczyło 62 311 mieszkańców.
Głos od Admina
Dla mnie największym paradoksem tego jubileuszu nie jest nawet to, że Siemianowice od tylu lat nie mają kolei pasażerskiej.
Bardziej zastanawiające jest to, że przez miasto cały czas przebiega czynna linia kolejowa.
Dlatego nie chciałbym, żebyśmy zatrzymali się na prostym haśle „przywróćmy pociągi”, bo samo uruchomienie jakiegokolwiek połączenia również niewiele rozwiąże.
Jeżeli kolej ma wrócić, musi być użyteczna.
Potrzebujemy sensownie zlokalizowanych przystanków, dobrych przesiadek, częstego taktowania oraz kierunków odpowiadających temu, dokąd mieszkańcy rzeczywiście codziennie podróżują.
Jednocześnie warto pilnować jednej rzeczy: 16 nowych pociągów GZM, kolejne strategie i studia wykonalności brzmią dobrze, ale dopiero konkretny harmonogram dla linii 161 będzie oznaczał, że Siemianowice rzeczywiście zbliżają się do odzyskania kolei pasażerskiej.
Na stulecie PKP mamy więc tory i jeżdżące po nich pociągi.
Obyśmy na kolejny jubileusz nie musieli nadal dodawać: „tylko nie dla pasażerów”.
A Waszym zdaniem gdzie powinny powstać przystanki kolejowe w Siemianowicach i jaki bezpośredni kierunek byłby najważniejszy: Katowice, Bytom, Mysłowice, a może jeszcze inny?
Źródła: Elektroniczny System Informacji Prawnej, Sejm RP, PKP S.A., Poczta Polska, Urząd Miasta Siemianowice Śląskie, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, GUS, dokumentacja i interpelacje Sejmu RP.
Autorzy: zespół redakcyjny ForumSiemiona.pl – łączymy doświadczenie dziennikarskie, merytoryczną rzetelność i optymalizację pod kątem wyszukiwarek. Masz własne wideo lub inne informacje? Napisz do nas: AdminForumSiemiona@proton.me
Chcesz wiedzieć więcej o sprawach ważnych dla NGO z Siemianowic Śląskich? Dołącz do naszej społeczności na Forum Siemiona! Dyskutuj, komentuj i bądź na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w naszym mieście. 📢 Odwiedź Forum Siemiona i dołącz do Strefy NGO już teraz!
