Renata Jaroń-Guzy podczas 33. sesji Rady Miasta przedstawiła jednoznacznie pozytywną ocenę wykonania budżetu Siemianowic Śląskich za 2025 rok. Przewodnicząca Klubu Radnych „Twoi Samorządowcy” mówiła o stabilnych finansach, inwestycjach i braku zobowiązań wymagalnych. W jej wystąpieniu zabrakło jednak szerszej krytyki działań władz miasta. Czy było to rzetelne podsumowanie budżetu, czy przede wszystkim polityczna obrona własnego środowiska?
18 czerwca 2026 roku odbyła się 33. sesja Rady Miasta Siemianowice Śląskie.
Jednym z jej najważniejszych punktów było rozpatrzenie sprawozdania z wykonania budżetu miasta za 2025 rok oraz głosowanie nad absolutorium dla prezydenta Rafała Piecha. Przed głosowaniem przedstawiono pozytywne opinie Komisji Rewizyjnej oraz Regionalnej Izby Obrachunkowej.
Stanowisko Klubu Radnych „Twoi Samorządowcy” przedstawiła jego przewodnicząca Renata Jaroń-Guzy.
Jej ocena była zdecydowanie pozytywna.
Przekaz można sprowadzić do tezy:
finanse miasta są bezpieczne, budżet został wykonany prawidłowo, a obecna polityka tworzy solidne podstawy dalszego rozwoju Siemianowic.
Renata Jaroń-Guzy o budżecie Siemianowic – jakie liczby przedstawiła?
Według danych przytoczonych przez radną podczas wystąpienia:
- dochody miasta wyniosły około 630,6 mln zł – 91,2% planu,
- wydatki wyniosły około 648,2 mln zł – 89,4% planu,
- zadłużenie miasta wynosiło około 185,3 mln zł,
- miasto nie posiadało zobowiązań wymagalnych,
- nadwyżka operacyjna wyniosła około 5,4 mln zł,
- wydatki majątkowe osiągnęły około 69,2 mln zł,
- realizowanych było 96 projektów inwestycyjnych.
Te liczby tworzyły podstawę pozytywnej oceny przedstawionej przez klub.
Jednego wskaźnika z wystąpienia na tym etapie nie powtarzam: według przekazanego materiału zadłużenie 185,3 mln zł miało stanowić około 25,1% wykonanych dochodów. Przy wskazanych jednocześnie dochodach 630,6 mln zł te wartości nie są matematycznie spójne.
Dopóki nie sprawdzimy źródłowego dokumentu finansowego, bezpieczniej pozostać przy samej wartości długu.
Co właściwie oznacza nadwyżka operacyjna?
To jeden z ważniejszych wskaźników przy ocenie finansów samorządu.
Nadwyżka operacyjna jest dodatnią różnicą pomiędzy dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi.
Jeżeli samorząd posiada nadwyżkę operacyjną, oznacza to, że jego dochody bieżące wystarczają na pokrycie bieżącego funkcjonowania i pozostaje część środków, która może służyć m.in. inwestycjom lub spłacie wcześniejszych zobowiązań.
Dlatego około 5,4 mln zł dodatniego wyniku operacyjnego – jeżeli właśnie taki wynik został wykazany w sprawozdaniu – jest argumentem przemawiającym na korzyść sytuacji finansowej miasta.
Nie oznacza jednak automatycznie, że wszystkie pozostałe wskaźniki finansowe również są dobre.
Brak zobowiązań wymagalnych – co to znaczy?
Jaroń-Guzy podkreślała również brak zobowiązań wymagalnych.
To konkretna i pozytywna informacja.
Zobowiązania wymagalne to takie bezsporne zobowiązania, których termin płatności już minął, a mimo to nie zostały uregulowane.
Jeżeli samorząd ich nie posiada, oznacza to w uproszczeniu, że nie zalega z płatnościami, które powinny już zostać wykonane.
Ale ponownie:
brak przeterminowanych zobowiązań nie jest tym samym co brak zadłużenia.
Miasto może terminowo obsługiwać kredyty i obligacje oraz jednocześnie posiadać znaczący dług.
Czy 185 mln zł długu oznacza bezpieczne finanse?
Sama kwota długu niewiele mówi.
185 mln zł może być bardzo wysokim poziomem dla jednej gminy, a zupełnie akceptowalnym dla innej.
Znaczenie mają między innymi:
- wysokość dochodów bieżących,
- nadwyżka operacyjna,
- koszty obsługi zadłużenia,
- terminy wykupu obligacji i spłaty kredytów,
- przyszłe dochody miasta,
- zobowiązania przypadające na kolejne lata.
W polskim systemie finansów samorządowych istotny jest indywidualny wskaźnik zadłużenia, który ogranicza wielkość rocznych spłat zobowiązań wraz z kosztami ich obsługi w relacji do możliwości finansowych konkretnego samorządu.
Dlatego zdanie:
„zadłużenie wynosi X procent dochodów, więc finanse są bezpieczne”
byłoby zbyt dużym uproszczeniem.
Do rzeczywistej oceny potrzebujemy więcej danych.
69,2 mln zł wydatków majątkowych i 96 inwestycji
Jednym z argumentów przytoczonych przez Jaroń-Guzy była skala miejskich inwestycji.
Według przedstawionego stanowiska wydatki majątkowe wyniosły około 69,2 mln zł, a w mieście realizowano 96 projektów inwestycyjnych.
Radna wskazywała m.in. na:
- modernizację zabytkowego budynku Urzędu Miasta,
- modernizację Ośrodka Interwencji Kryzysowej,
- termomodernizację placówek oświatowych,
- rewitalizację budynków wielorodzinnych.
Sama liczba inwestycji jest interesująca, ale nie wystarcza jeszcze do oceny ich znaczenia.
96 małych projektów może mieć inną wagę niż pięć dużych inwestycji infrastrukturalnych.
Dlatego przy analizie budżetu warto patrzeć nie tylko na liczbę zadań, ale również na ich wartość, źródła finansowania, stopień realizacji i długoterminowe efekty.
Szpital i miejskie usługi
Radna dużo miejsca poświęciła również finansowaniu miejskich instytucji i organizacji świadczących usługi mieszkańcom.
Mówiła o wsparciu obszarów:
- zdrowia,
- sportu,
- kultury,
- edukacji,
- pomocy społecznej.
Szczególnie dużo uwagi poświęcono Szpitalowi Miejskiemu.
Według przedstawionego podczas wystąpienia stanowiska w 2025 roku miasto podwyższyło kapitał zakładowy spółki, aby wesprzeć dalsze funkcjonowanie placówki.
Oficjalne miejskie podsumowanie inwestycji 2025 rzeczywiście wymienia objęcie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Szpitala Miejskiego jako jedno z działań w obszarze ochrony zdrowia.
Pozytywne opinie RIO – ważny argument, ale co właściwie oznaczają?
Wystąpienie odwoływało się także do pozytywnych opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej.
Podczas sesji rzeczywiście odczytano pozytywne opinie dotyczące wykonania budżetu i wniosku absolutoryjnego.
To istotny argument.
RIO jest państwowym organem nadzoru i kontroli finansowej samorządów i zajmuje się m.in. sprawami budżetowymi oraz absolutorium.
Ale pozytywna opinia RIO nie oznacza:
„wszystkie decyzje finansowe władz miasta były najlepszym możliwym wyborem”.
To ważne rozróżnienie.
Można mieć prawidłowo wykonany budżet i jednocześnie dyskutować o tym:
- czy właściwie ustalono priorytety,
- czy inwestowano w najlepsze projekty,
- czy zadłużenie przyniosło odpowiednio wysokie korzyści,
- czy część wydatków można było prowadzić efektywniej.
Legalność i prawidłowość wykonania budżetu nie kończą debaty o jakości polityki finansowej.
Gdzie w wystąpieniu była krytyka?
I tutaj dochodzimy do największej różnicy pomiędzy tym wystąpieniem a wcześniejszym głosem Anny Zasady-Chorab.
Jaroń-Guzy przedstawiła obraz niemal jednoznacznie pozytywny.
Najbardziej wyraźna krytyka dotyczyła problemów związanych z finansowaniem zadań przekazywanych samorządom, szczególnie w obszarze oświaty i ochrony zdrowia.
Źródło problemów zostało więc umieszczone przede wszystkim poza władzami miasta.
W wystąpieniu – według materiału, na podstawie którego przygotowano to podsumowanie – zabrakło szerzej rozwiniętej krytyki dotyczącej m.in.:
- niewykonania części zaplanowanych dochodów,
- niewykonania części wydatków,
- struktury i przyszłej obsługi zadłużenia,
- sprzedaży miejskiego majątku,
- polityki mieszkaniowej,
- demografii,
- dialogu z mieszkańcami,
- długoterminowego kierunku rozwoju miasta.
Nie oznacza to automatycznie, że klub musiał uznać którykolwiek z tych obszarów za problem.
Oznacza tylko, że nie stały się one ważnym elementem przedstawionej przez niego oceny.
Ważny kontekst: „Twoi Samorządowcy” wcześniej nazywali się „Samorządowcy Rafał Piech”
Przy ocenie politycznego charakteru wystąpienia warto znać jeden fakt.
5 stycznia 2026 roku Renata Jaroń-Guzy, Alicja Piech, Jakub Piech i Marta Suchanek-Bijak zwrócili się do przewodniczącego Rady Miasta o zmianę nazwy:
Klubu Radnych „Samorządowcy Rafał Piech”
na:
Klub Radnych „Twoi Samorządowcy”.
Nie trzeba więc domyślać się historycznego związku klubu z prezydentem – wynika on z oficjalnych dokumentów Rady Miasta.
Jednocześnie sam ten fakt nie unieważnia argumentów przedstawionych przez Jaroń-Guzy.
Jeżeli nadwyżka operacyjna wyniosła określoną kwotę, to nie przestaje istnieć dlatego, że informację przedstawia polityczny sojusznik prezydenta.
Jeżeli RIO wydała pozytywną opinię, również jest to fakt niezależny od przynależności klubowej.
Polityczny kontekst powinien natomiast skłaniać do pytania:
czy stanowisko zawierało również wystarczająco krytyczną ocenę działań środowiska, z którym klub jest związany?
Polityczna laurka czy uzasadniona obrona budżetu?
Tutaj zaczyna się już ocena redakcyjna.
Nie nazwałbym wystąpienia pozbawionym argumentów.
Wręcz przeciwnie.
Pojawiły się:
- konkretne dane finansowe,
- nadwyżka operacyjna,
- brak zobowiązań wymagalnych,
- informacje o inwestycjach,
- pozytywne opinie RIO,
- przykłady wsparcia miejskich instytucji.
To są realne argumenty, które należy uwzględnić.
Jednocześnie prezentacja była wyraźnie jednostronna.
Pokazywała przede wszystkim argumenty przemawiające na korzyść sposobu prowadzenia finansów przez obecne władze.
Znacznie mniej miejsca poświęcono pytaniom:
co można było zrobić lepiej?
gdzie występują ryzyka?
które decyzje nie przyniosły oczekiwanych rezultatów?
czy wszystkie kierunki wydatkowania pieniędzy były optymalne?
I właśnie dlatego określenie:
„polityczna laurka”
może być uzasadnione jako opinia publicystyczna, ale nie powinno być przedstawiane jako neutralny fakt.
Głos ForumSiemiona
Moja ocena jest następująca.
Radna przedstawiła kilka konkretnych argumentów świadczących na korzyść finansów miasta i nie ma powodu ich pomijać tylko dlatego, że reprezentuje środowisko związane z prezydentem.
Jednocześnie od radnych – także tych tworzących większość lub wspierających władzę wykonawczą – oczekiwałbym czegoś więcej niż katalogu sukcesów.
Bo właśnie oni mają najlepszy dostęp do danych.
Jeżeli finanse rzeczywiście są bezpieczne, warto pokazać:
dlaczego są bezpieczne.
Jeżeli zadłużenie nie stanowi zagrożenia, pokażmy harmonogram jego spłaty i koszty obsługi.
Jeżeli inwestycje są sukcesem, sprawdźmy również stopień wykonania pierwotnego planu inwestycyjnego.
Jeżeli miejski majątek jest sprzedawany, pokażmy, na co wykorzystujemy uzyskane środki.
To nie osłabia pozytywnej oceny.
To ją uwiarygodnia.
Najbardziej wiarygodna analiza to nie taka, w której wszystko jest źle.
Ani taka, w której wszystko jest dobrze.
To analiza, która pokazuje jednocześnie wyniki, ryzyka i rzeczy wymagające poprawy.
Jak zakończyło się głosowanie?
Ostatecznie Rada Miasta zatwierdziła sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z wykonania budżetu za 2025 rok:
17 radnych – za,
5 – wstrzymało się.
Następnie prezydent Rafał Piech otrzymał absolutorium:
19 radnych – za,
3 – wstrzymało się,
0 – przeciw.
Pozytywna ocena przedstawiona przez „Twoich Samorządowców” znalazła więc odzwierciedlenie w głosowaniu nad absolutorium.
Drugie z dziewięciu wystąpień
To kolejny materiał ForumSiemiona poświęcony debacie nad stanem miasta i wykonaniem budżetu za 2025 rok.
W pierwszym przyjrzeliśmy się wystąpieniu Anny Zasady-Chorab, która poparła absolutorium, ale jednocześnie krytykowała m.in. brak długoterminowej wizji miasta, politykę mieszkaniową i niewystarczający dialog z mieszkańcami.
Tym razem dostajemy zupełnie inną perspektywę.
Renata Jaroń-Guzy koncentruje się przede wszystkim na:
stabilności finansowej, wykonanych inwestycjach i pozytywnych elementach działalności władz miasta.
Dopiero zestawienie wszystkich dziewięciu wystąpień pozwoli sprawdzić, które argumenty powtarzały się niezależnie od politycznych podziałów, a które były charakterystyczne dla konkretnego środowiska.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza absolutorium dla prezydenta miasta?
Absolutorium jest elementem kontroli wykonania budżetu. Rada analizuje m.in. sprawozdanie z wykonania budżetu, dokumenty finansowe, opinię RIO oraz stanowisko komisji rewizyjnej, a następnie podejmuje decyzję w sprawie absolutorium dla organu wykonawczego.
Co to jest nadwyżka operacyjna miasta?
To dodatnia różnica pomiędzy dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi. Pokazuje, czy samorząd jest w stanie pokrywać bieżące wydatki bieżącymi dochodami i czy pozostaje mu przestrzeń finansowa np. na inwestycje lub obsługę zadłużenia.
Co oznacza brak zobowiązań wymagalnych?
Oznacza brak bezspornych zobowiązań, których termin płatności już minął i które nadal nie zostały uregulowane. Nie jest to jednak równoznaczne z brakiem kredytów, obligacji czy innego zadłużenia.
Czy pozytywna opinia RIO oznacza, że miasto ma dobre finanse?
Pozytywna opinia RIO jest ważnym elementem oceny prawidłowości gospodarki finansowej i procedury absolutoryjnej, ale nie oznacza automatycznie, że każda polityczna czy inwestycyjna decyzja władz miasta była optymalna. Ocena strategii wydatkowania pieniędzy jest szerszym zagadnieniem.
Jak ocenia się zadłużenie miasta?
Sama kwota długu lub prosty stosunek długu do dochodów nie wystarczają. Znaczenie mają m.in. koszty obsługi długu, terminy spłat, dochody bieżące i nadwyżka operacyjna. W systemie finansów JST funkcjonuje również indywidualny wskaźnik zadłużenia ograniczający dopuszczalny poziom obsługi zobowiązań.
Czy absolutorium oznacza poparcie całej polityki prezydenta?
Nie należy utożsamiać absolutorium z całościową polityczną oceną działalności prezydenta. Procedura absolutoryjna jest związana przede wszystkim z wykonaniem budżetu.
Czy radni zaplecza władzy powinni również krytykować?
I tutaj pozostaje najciekawsze pytanie po tym wystąpieniu.
Nie chodzi o to, żeby radny wspierający prezydenta na siłę szukał czegoś złego, tylko po to, żeby sprawiać wrażenie niezależnego.
Ale trudno również uwierzyć, że w mieście liczącym dziesiątki tysięcy mieszkańców, dysponującym budżetem liczonym w setkach milionów złotych, nie istnieje ani jeden istotny obszar, w którym można powiedzieć:
„tutaj mogliśmy zrobić więcej albo lepiej”.
Czy Waszym zdaniem radni politycznego środowiska wspierającego prezydenta powinni podczas rocznego podsumowania wskazywać również błędy, ryzyka i niewykorzystane możliwości?
Czy może ich rolą jest przede wszystkim obrona kierunku realizowanego przez własne środowisko?
Źródła formalne: materiały 33. sesji Rady Miasta Siemianowice Śląskie, podsumowanie sesji absolutoryjnej, dokumentacja Rady Miasta dotycząca Klubu Radnych „Twoi Samorządowcy” oraz materiały dotyczące finansów JST.
